علی افضلی در گفتوگو با خبرنگار سرویس فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «تهران نیوز» اظهار کرد: حفاظت از آیینها و سنتهای بومی، نقشی اساسی در تقویت هویت فرهنگی جامعه ایفا میکند و ثبت میراث ناملموس، مسیر آشنایی نسل جدید با باورهای کهن را هموار ساخته و از فراموشی آنها جلوگیری میکند.
وی با بیا اینکه، نخستین اثر ثبتشده، آیینی مذهبی با نام «کیسه مراد» است که ریشه در اعتقادات دیرینه مردم شهر کیلان دارد افزود، این آیین هر ساله در بیست و هفتمین روز از ماه مبارک رمضان و در فاصله بین اذان ظهر و عصر، به دست بانوان منطقه برگزار میشود. در این مراسم، بانوان با نیت افزایش برکت، گشایش در رزقوروزی و برآوردهشدن حاجات، اقدام به دوخت کیسهای با شرایط خاص میکنند. این سنت نمادی از باورهای دینی و امید به الطاف الهی در میان مردم دماوند است.
رئیس اداره میراث فرهنگی و گردشگری دماوند اظهار داشت: دومین میراث ثبتشده نیز «مهارت پخت نان محلی منگله جزده» است. این نان سنتی که دستور پخت آن سینهبهسینه از نسلهای گذشته بهیادگارمانده، یکی از سوغات ویژه و نمودهای فرهنگ غذایی منطقه به شمار میرود. بااینحال، گسترش نانهای صنعتی و ماشینی، شیوه پخت این میراث ارزشمند را در معرض خطر فراموشی قرار داده بود.
افضلی در تشریح اهمیت این ثبت ملی خاطرنشان کرد: که کارشناسان میراث فرهنگی با بررسیهای دقیق، سوابق تاریخی و پژوهشهای میدانی، پروندههای ثبتی این آثار را آماده و در نشست شورای ملی ثبت ارائه کردند که نهایتاً با کسب رأی موافق اعضا، این دو عنصر ارزشمند به جمع گنجینههای معنوی کشور پیوستند. ثبت ملی «کیسه مراد» و «نان منگله جزده»، حرکتی مؤثر برای حفظ دانش بومی و ترویج فرهنگ اصیل منطقه دماوند در برابر هجمه مدرنیته تلقی میشود.
نان محلی منگله جزده
این نان یک مهارت کاملاً سنتی و سینهبهسینه است که برخلاف نانهای ماشینی، با دست و در تنورهای محلی پخته میشود. آنچه این نان را در معرض خطر قرار داده، ورود نانهای صنعتی به سفره مردم است. ثبت ملی آن در واقع تأکیدی بر حفظ روش پخت خاص، مواد اولیه بومی و طعم متفاوت آن در مقابل یکسانسازی غذایی مدرن است.
کیسه مراد
این آیین صرفاً یک عمل مذهبی ساده نیست، بلکه یک کنش جمعی بانوان شهر کیلان دماوند است. زمان مشخص (۲۷ رمضان، بین نماز ظهر و عصر) و هدف مشخص (افزایش رزقوروزی) نشان میدهد که با یک آیین نمادین برای ادای نذر و طلب حاجت روبهرو هستیم. «شرایط خاص» در دوخت نیز احتمالاً به رنگ پارچه، تعداد بخیهها یا ذکرهای هنگام دوخت اشاره دارد که متأسفانه جزئیات بیشتری از آن یافت نشد.
انتهای خبر/
منبع: تهران نیوز
