به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی پایگاه خبری تحلیلی «تهران نیوز»، عمارت تاریخی جعفرخان در روستای تجره ورامین، یکی از ارزشمندترین بناهای مسکونی دوره قاجار در جنوبشرق استان تهران، پس از سالها بیتوجهی و فرسایش، در مسیر احیا و بازگشت به چرخه گردشگری قرار گرفته است.
بنایی با بیش از دویست سال قدمت که هویت معماری و فرهنگی ورامین را در خود حفظ کرده و چشمانتظار مرمت اصولی و بهرهبرداری پایدار است.
عمارت تاریخی جعفرخان، با بیش از دو هزار متر مربع عرصه و ۳۵۰ متر مربع زیربنا، یکی از نمونههای شاخص معماری مسکونی دوره قاجار در ورامین است.
این بنا که محل زندگی جعفرخان علیدوستی و خاندان او بوده، در حدود دو قرن پیش ساخته شده و همچنان بخشهای اصلی خود را حفظ کرده است.
وجود هشت اتاق سنتی، شاهنشین، هشتی ورودی، دو بادگیر، مطبخ و حیاطی بزرگ با درختان توت، انجیر، انار و انگور، این عمارت را به یکی از کاملترین نمونههای معماری روستایی قاجاری در منطقه تبدیل کرده است.
معماری این بنا، با توجه به اقلیم گرم و خشک ورامین، بر پایه اصول تهویه طبیعی، سایهاندازی و استفاده از مصالح بومی شکل گرفته است؛ بادگیرهای سنتی، دیوارهای ضخیم خشتی و چیدمان اتاقها در اطراف حیاط مرکزی، همگی نشاندهنده هوشمندی معماری قاجاری در سازگاری با شرایط محیطی هستند.
اهمیت تاریخی و فرهنگی عمارت جعفرخان در ورامین
ورامین یکی از مناطق با تراکم بالای آثار تاریخی در استان تهران است و بناهای متعددی از دورههای ایلخانی، صفوی و قاجار در آن قرار دارد.
طبق اعلام اداره میراثفرهنگی ورامین، بیش از ۱۶۷ اثر تاریخی در این شهرستان شناسایی شده و ۷۵ اثر در فهرست ملی ثبت شدهاند.
در میان این آثار، عمارت جعفرخان جایگاه ویژهای دارد؛ زیرا برخلاف بناهای مذهبی یا حکومتی، یک نمونه کامل از معماری مسکونی قاجاری است که سبک زندگی، فرهنگ روستایی و شیوه ساختوساز آن دوره را بهخوبی نمایش میدهد.
این عمارت همچنین بخشی از هویت تاریخی روستای تجره است؛ روستایی که در کنار مسجد جامع ورامین، امامزادهها، کاروانسراها و دیگر بناهای تاریخی، مجموعهای ارزشمند از میراث معماری جنوبشرق تهران را تشکیل میدهد.
گام جدید برای احیای عمارت؛ راهاندازی اقامتگاه بومگردی
بر اساس اعلام اداره میراثفرهنگی استان تهران، با پیگیریهای شهرستان ورامین، اقامتگاه بومگردی «شاهصاحب» قرار است در محل عمارت تاریخی جعفرخان راهاندازی شود.
این اقدام با موافقت رسمی اداره کل میراثفرهنگی انجام شده و هدف آن، احیای بنا، ایجاد کاربری پایدار و تبدیل عمارت به مقصد گردشگری است.
محمدرضا تاجیک، رئیس اداره میراثفرهنگی ورامین، تأکید کرده که این عمارت یکی از آثار ارزشمند منطقه است و راهاندازی اقامتگاه بومگردی میتواند علاوه بر حفظ بنا، زمینه اشتغالزایی و رونق گردشگری روستایی را فراهم کند.
وی گفته است: این عمارت با ویژگیهای معماری خاص و فضای سنتی، ظرفیت تبدیلشدن به یکی از مهمترین اقامتگاههای بومگردی ورامین را دارد.
منبع: تهران نیوز
