به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی پایگاه خبری تحلیلی «تهران نیوز»، علی دویران فعال سیاسی در یادداشتی نوشت: «برای آزاد بودن باید مایه هراس بود.» این جمله امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه، در دفاع از قدرت بازدارندگی هستهای کشورش، تنها یک موضعگیری نظامی نیست؛ بلکه بیان صریح منطقی است که دههها بر مناسبات قدرت در نظام بینالملل حاکم بوده است.
با اینحال، همین رئیسجمهور تأکید میکند ایران هرگز نباید به سلاح هستهای دست یابد؛ نه امروز، نه پنج سال دیگر و نه حتی ده سال آینده. تناقضی آشکار که پرسشهای مهمی درباره استانداردهای دوگانه غرب و جایگاه قدرت در تأمین امنیت ملی کشورها ایجاد میکند.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به این رویکرد، به نکتهای اساسی اشاره کرده است؛ اینکه چگونه بازدارندگی هستهای برای فرانسه ضامن امنیت و آزادی محسوب میشود، اما برنامه هستهای صلحآمیز ایران، با وجود حقوق پیشبینیشده در معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای، از سوی همان قدرتها تهدید معرفی میشود؟ مسئله اصلی، انحصارطلبی در تعریف امنیت و تلاش برای حفظ برتری راهبردی قدرتهای هستهای است.
بازدارندگی؛ واقعیتی که نمیتوان انکار کرد
در روابط بینالملل، قدرت و بازدارندگی از مؤلفههای اساسی امنیت ملی محسوب میشوند. تجربه تاریخی نشان داده است کشورهایی که از توان دفاعی معتبر برخوردارند، ظرفیت بیشتری برای مقابله با تهدیدات خارجی دارند. البته بازدارندگی صرفاً به سلاح هستهای محدود نمیشود و مجموعهای از توانمندیهای نظامی، اقتصادی، سیاسی و دیپلماتیک را در بر میگیرد.
بااینحال، در سالهای گذشته برخی چهرههای سیاسی و دیپلماتیک داخلی، کارآمدی بازدارندگی هستهای را برای ایران زیر سؤال بردهاند. اظهارات اخیر یکی از دیپلماتهای باسابقه درباره تغییر نگاه به برنامه هستهای پس از جنگ دوازدهروزه، بار دیگر این اختلاف دیدگاه را برجسته کرده است.
پرسش اینجاست که چگونه میتوان نقش بازدارندگی هستهای را در محاسبات امنیتی کشورهایی مانند روسیه، چین، فرانسه و رژیم صهیونیستی پذیرفت، اما درباره ایران آن را بیاثر دانست؟
بیشتر بخوانید:
البته برخورداری از سلاح هستهای بهتنهایی تضمینکننده امنیت مطلق نیست، همانگونه که مذاکره و تعامل دیپلماتیک نیز بدون پشتوانه قدرت ملی نمیتواند تمامی تهدیدات را برطرف کند. آنچه اهمیت دارد، پرهیز از نگاه یکجانبه و پذیرش این واقعیت است که دیپلماسی و قدرت دفاعی، نه دو مسیر متضاد، بلکه دو ابزار مکمل در تأمین منافع ملی هستند.
از همین منظر، نقد دیدگاههایی که امنیت کشور را صرفاً در امتیازدهی و جلب رضایت قدرتهای خارجی جستوجو میکنند، ضرورتی راهبردی است. تجربه تاریخی ایران نیز نشان میدهد غفلت از موازنه قدرت میتواند پیامدهایی ماندگار برای استقلال و تمامیت ارضی کشور داشته باشد.
منبع: تهران نیوز










