هارمونی 2

«هارمونی» نه فقط به معنای هماهنگی،بلکه به معنای رابطۀ سنجیده و معنادار میان اجزای یک اثر است.
عناصری مانند: رنگ-خط-سطح-بافت-ریتم و تکرار-جهت-فضا-اندازه و مقیاس-فرم-تیرگی و روشنی- تضاد
هیچکدام به تنهایی «هارمونی» نیستند.
در رابطه با اصوات نیز بعضی صداها وقتی در کنار هم قرار میگیرند،در گوش ما خوشایند ، آرام و متعادل به نظر می‌رسند و بعضی دیگر تنش ، ناآرامی یا انتظار را ایجاد می‌کنند.
مفاهیمی مانند همخوانی و ناهمخوانی از همینجا معنا پیدا میکنند .
هارمونی، الزاما به معنای شباهت و یکسانی نیست ، گاهی از دل تضاد به وجود می‌آید.
هرگاه، رابطۀ میان عناصر بصری ، به گونه ای باشد که با وجود تنوع و حتی تضاد، یکپارچه و منسجم بنظر برسند ،یعنی هارمونی پدیدار شده است.
پس هارمونی به معنای آرامش،یکنواختی، تقارن یا شباهت نیست .
هارمونی ، هنر برقراری رابطه میان تفاوت هاست.
مثلاً در هارمونی رنگ،ما رنگ را در رابطه با رنگ‌های اطرافش ادراک می‌کنیم.
هارمونی لزوما به معنی خوشایند بودن همۀ رنگ‌ها در کنار یکدیگر نیست ممکن است یک نقاش عمداً از رنگ‌هایی بسیار تند،متضاد و حتی ناآرام استفاده کند و با این حال اثر او از نظر رنگی کاملاً هارمونیک باشد.
هارمونی رنگ،کیفیت رابطۀ میان رنگ‌هاست،نه کیفیت تک تک رنگ‌ها .
یک رنگ زیبا به تنهایی الزاماً ترکیب رنگی زیبایی نمی‌سازد.
«رنگ را نباید به تنهایی قضاوت کرد؛ باید رابطهٔ آن را با همسایگانش دید»
هارمونی فقط با رنگ‌های مشابه ساخته نمی‌شود.
ممکن است تصور کنیم: رنگ‌های نزدیک=هارمونی
مثلاً «سبز،سبز آبی،آبی» ؛این نوع ترکیب معمولاً می‌تواند هارمونی آرام و پیوسته ای ایجاد کند.
اما «قرمز،سبز» نیز می‌تواند هارمونیک باشد، با اینکه در چرخهٔ رنگ در مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند، چرا؟
زیرا هارمونی می‌تواند حاصل تعادل تضادها باشد.
رنگ‌هایی مانند: قرمز/سبز آبی /نارنجی زرد /بنفش
دارای تضاد رنگی شدیدی هستند.
اگر بدون کنترل استفاده شوند ،ممکن است تصویر را متشنج کنند ؛ اما اگر نقاش ، نسبت آنها ، میزان اشباع ، ارزش نوری و مساحت هر کدام را کنترل کند ،همین تضاد می‌تواند یکی از زیباترین شکل های هارمونی را ایجاد کند .
(هارمونی رنگ ، حذف تضاد نیست ؛ بلکه سازماندهی تضاد است .)
اگر همه رنگ‌ها بسیار شبیه باشند،اثر ممکن است به یکنواختی برسد.
اگر همه رنگ‌ها بسیار متضاد باشند ، ممکن است به آشفتگی برسیم.
هارمونی در فاصلهٔ این دو قرار می‌گیرد:
«وحدت» و «تنوع»
اگر وحدت بیش از حد باشد،یکنواختی ایجاد می‌شود و اگر تنوع بیش از حد باشد،آشفتگی .پس هارمونی نقطه‌ای است که وحدت و تنوع یکدیگر را کامل می‌کنند.